به جهت انس و الفتى كه از قديم با او داشتيم ، مكرّر به آن عمارت با وعده و بىوعده رفتيم . مجالس متعدّد مركب از اشخاص مختلفه ديدم و مخلا « 1 » صحبت‌ها گذشت . خود آن مرحوم از 30 سال قبل ، با اين بنده رابطهء دوستى معنوى داشت ، بالاتر از دوستىهاى مردم زمانه . و فى نفسه شخص عاقل ، با حقوق ، نكته‌دان ، كافى ، با عرضه ، خوش تقرير و خوش‌بيان بود . در كارها و وضع امور دنيا سليقهء مخصوصى داشت . پر مقلّد نبود . رحمة الله عليه . در شهر و نواحى ، از مرحوم امين السلطان اوّل - طاب ثراه - ابنيه و آثار بسيار ديده شد ، كه به حكم شاهنشاه با كمال رزانت و حصانت آباد كرده ، كه حالا همهء آنها به كار دولت مىخورد و محلّ حاجت است ، رحمة الله عليه . عمارت و باغ حضرت اشرف امجد و الا ظل السلطان - دام ظله - را نيز وقتىكه خودشان در اصفهان تشريف داشتند ، به دلالت جناب سراج الملك « 2 » و جناب ميرزا محمد خان حكيم‌باشى ايشان ديدم و به فراغت سياحت كردم . عمارت عالى و بسيار مجلّلى است . اتاق‌هايش همه مفروش [ بوده ] و ميز و صندلى و چهلچراغ‌ها و جار « 3 » ها و ساير اسباب تجمّل تماما حاضر و موجود بود . بعد از چندى ، خودشان به دار الخلافه تشريف آوردند و به اقتضاى مقام رفيع خود سبقت در احوالپرسى و التفات فرمودند . آن‌وقت ، رئيس دربخانهء ايشان هم صارم الدّوله بود ، كه در سوابق ايّام در مأموريت آذربايجان به اين فقير نوعى سمت « الفت » و « آشنايى » داشت ؛ و او جوان بسيار مؤدّب و معقول و مأنوسى بود . حيف كه خيلى زود جوانمرگ شد ، رحمة اللّه عليه . رباعى

--> « آصف الدوله » والى خراسان و سيستان بود و سرانجام براثر اختلال حواس در 62 سالگى در 6 جمادى الاول 1304 ه . ق . / 31 ژانويه 1887 م . درگذشت . از او ثروتى هنگفت باقى ماند ، كه ناصر الدين شاه معادل 000 ، 100 تومان آن‌را به‌عنوان ماليات براى خود ضبط كرد . ( دائرة المعارف بزرگ فارسى ، 1 / 425 - 426 ) ( 1 ) . دوستان ( 2 ) . رضا قلى خان سراج الملك ايروانى ، از رجال عهد قاجارى و پيشكار ظل السلطان . وى بانى مسجد سراج الملك در تهران است . وى سالى 4000 تومان مواجب داشت . ( فرهنگ رجال قاجار ، 91 ) ( 3 ) . جار ( Jar ) ، چراغ بلورين چند شاخه كه به سقف آويزند ، چهل چراغ .